Kimler Kan Bağışlayabilir? Güncel Uygunluk Kriterleri

Kan bağışı için belirlenen uygunluk kriterleri, hem bağışçının hem de kanı alacak hastanın sağlığını korumak amacıyla ulusal ve uluslararası standartlara göre belirlenir. Türkiye'de bu kriterler Sağlık Bakanlığı'nın Ulusal Kan ve Kan Ürünleri Rehberi ile düzenlenmiştir.

Temel şartlar

• Yaş: 18-65 yaş arasında olmak (düzenli bağışçılarda hekim onayıyla 70'e kadar uzayabilir).
• Kilo: En az 50 kg olmak.
• Hemoglobin: Kadınlarda en az 12,5 g/dL, erkeklerde en az 13,5 g/dL.
• Genel sağlık: Bağış günü kendini iyi hissetmek; ateşli veya bulaşıcı bir hastalık geçirmiyor olmak.

Bağış sıklığı

Tam kan bağışında iki bağış arasında erkekler için en az 90 gün, kadınlar için en az 120 gün bulunmalıdır. Buna göre erkekler yılda en fazla 4, kadınlar en fazla 3 kez tam kan bağışlayabilir. Aferez (trombosit) bağışında bu süreler daha kısadır ve merkezin hekimi tarafından belirlenir.

Geçici erteleme nedenleri

Bazı durumlar bağışı tamamen engellemez, yalnızca belirli bir süre erteler:

• Diş çekimi ve küçük diş müdahaleleri: genellikle 24 saat - 1 hafta
• Antibiyotik kullanımı: tedavi bitiminden sonra belirli bir bekleme süresi
• Dövme, piercing, kalıcı makyaj: uygulamadan itibaren belirlenen bekleme süresi
• Gebelik ve emzirme dönemi: doğum/emzirme sonrası belirli bir süre
• Bazı bölgelere seyahat (ör. sıtma riski olan bölgeler): dönüşten sonra bekleme süresi
• Grip, soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlar: tam iyileşme sonrasına erteleme

Kalıcı engel oluşturan durumlar

Hepatit B/C taşıyıcılığı, HIV, bazı kalp-damar hastalıkları, insülin kullanılan diyabet ve bazı kronik hastalıklar kalıcı ret nedenidir. Emin olmadığınız her durumda kararı bağış merkezindeki hekim verir; sorgulama formunu her zaman eksiksiz ve dürüst doldurmanız yeterlidir.

Uygunluk kriterleri güncellenebildiği için, kesin değerlendirme her bağış öncesinde sağlık personeli tarafından yapılır. Kriterleri karşılıyorsanız düzenli bağışçı olmayı düşünebilirsiniz; ihtiyaç hiç bitmiyor.